Toelichting Balansmeter

De Balansmeter

Inleiding:

De balansmeter is ontwikkeld door Ontdek Autisme en geeft mensen met autisme en hun omgeving inzicht in hoeverre er balans is. Afhankelijk van het moment kan dan duidelijker worden wat deze persoon nodig heeft en wat de beste benadering daarvoor is.
Het is een handig hulpmiddel in de communicatie, omdat met een paar woorden duidelijk is hoe het gaat. Verder geeft het inzicht waarom op het ene moment een andere benadering nodig is dan op het andere moment. Ook wordt hiermee duidelijk waarom soms meer verwacht kan worden van de persoon met autisme en de verwachtingen een andere keer moeten worden bijgesteld.

Hoe ziet de Balansmeter eruit?


De Balansmeter bestaat uit een poppetje met een gekleurde cirkel eromheen. De tekst eromheen is een samenvatting van de uitleg hieronder.
Het poppetje ben jijzelf, of de persoon met autisme met wie je contact hebt. Deze probeert in balans te blijven op een wip en houdt vier ballen in de lucht, wat staat voor het multitasken dat nodig is om overeind te blijven in onze huidige, complexe samenleving.

De kleuren van de cirkel geven aan in welke gemoedstoestand de persoon zich bevindt. Bij de vier kleuren Groen, Rood, Oranje en Blauw staan enkele kernwoorden, die de gemoedstoestand beschrijven:

  • Groen: Ontspannen en relaxed
  • Oranje: Actief, alert en helder
  • Rood: Onrust, vluchten, vechten
  • Blauw: In zichzelf gekeerd, lage alertheid, verstijven

Er is alleen ontwikkeling mogelijk als de persoon zich links op de cirkel beweegt tussen groen en oranje. De ontwikkeling stopt als iemand zich in de rode of blauwe fase bevindt.

Welke kleur is de gewenste kleur?

Voor een goede balans is het beter als een persoon zich niet voortdurend in één van de vier kwadranten – dus maar in één kleur – bevindt.
Het is wel duidelijk dat het niet fijn is om voortdurend in het rode segment te zijn.
Het oranje gedeelte lijkt misschien alleen maar een voorstadium van rood te zijn, en dat wil je vermijden. Maar bedenk dat je met de alertheid en helderheid, die de oranje fase brengt, je tot activiteiten komt. Dingen leren of een prestatie leveren, gaan dan ook het beste als je in de oranje fase bent.

Als je alleen maar in het groene deel bent, voel je je wel prettig, maar kom je niet tot het leren van nieuwe dingen, het vergroten van je flexibiliteit en tot persoonlijke ontwikkeling.
En wie alleen in de blauwe fase zijn dagen slijt, komt tot geen enkele activiteit, heeft geen interactie met anderen en ontwikkelt zich totaal niet.
De kunst is dus om te bewegen tussen al deze segmenten en op het juiste moment van de ene naar de andere kleur over te stappen. Dit kun je met hulp van begeleiding doen of leren om zelf toe te passen.

Hoe benader je iemand in elk van de gekleurde segmenten?

Groen:

Als iemand zich in het groene deel bevindt, is deze ontspannen. Dit is het ideale moment om te oefenen met het vergroten van de flexibiliteit. Probeer deze persoon te laten oefenen met omstandigheden, die niet ideaal zijn.

Ook is dit het moment om de ontwikkeling van deze persoon te stimuleren. Leer bijvoorbeeld een handeling meer zelfstandig uit te voeren.
Tenslotte is het goed om te weten dat veel mensen met autisme regelmatig puzzeltijd nodig hebben en de kans moeten krijgen om zich hiervoor terug te trekken in groen of blauw. Bekijk dus goed op welk moment het wenselijk is om de persoon tot actie aan te zetten.

Oranje:

Als iemand zich in het oranje gedeelte bevindt, kijk je of de alertheid en lichte spanning vol te houden is. Zo ja, dan laat je deze persoon doorgaan met het uitvoeren van cognitieve en executieve taken en stimuleer je de ontwikkeling van deze persoon.
Zo nee – dreigt de persoon naar het rood door te schieten – kijk dan samen welke oorzaken er zijn voor de oplopende spanning en probeer deze te verminderen. Oefen met het toepassen van een rem, als de spanning te hoog oploopt.

Bedenk hierbij dat voor sommige mensen de route vanuit het oranje terug naar groen niet uitvoerbaar is. Deze moeten juist de andere kant op en via rood en blauw weer naar groen komen. Dat betekent dat ze een uitbarsting  of ontlading van alle spanning nodig hebben, gevolgd door een moment van zich terugtrekken, voordat zij zich weer ontspannen kunnen voelen.

Rood:

Iemand die zich in het rode segment bevindt, ondervindt gevoelens van stress, paniek of overprikkeling. Dit moet niet te lang duren, want zo kan deze persoon niet goed nadenken en zich ook niet ontwikkelen. Deze persoon help je door grenzen te stellen, de prikkels aan te passen en de stress te verminderen. Daarmee kun je de persoon terug helpen naar de oranje fase.

Een alternatief is om de persoon de tijd te geven om zich even in alle rust terug te trekken en via de blauwe fase weer ontspannen in de groene fase terecht te komen. Er is dan ook mooi de gelegenheid om alle indrukken aan elkaar te puzzelen.

Blauw:

Iemand die in de blauwe fase zit heeft vooral veel aan begrip en vertrouwen. Daarmee kun je deze persoon ondersteunen om weer actief te worden.

Gebruik van de balansmeter:

Er worden nog altijd nieuwe toepassingen van de balansmeter gevonden en jij mag die ook gaan ontdekken, maar hiervoor wordt deze in elk geval al gebruikt:

  • Het herkennen en benoemen van de eigen gemoedstoestand
  • Het reguleren van emoties en spanning
  • Het bepalen van de meest geschikte momenten voor rust of actie
  • Het leren kennen van de eigen grenzen
  • Herkennen van het moment om om hulp te vragen
  • Het balanceren van de dag- en weekplanning, zodat momenten van actie afgewisseld worden met momenten van rust

Basisveiligheid:

“In alle interacties met mensen met autisme, ongeacht in welk segment van de balansmeter zij zich bevinden, is het voor zowel naasten als professionals belangrijk om basisveiligheid te bieden. Hieronder verstaan wij het volgende:

  • Communiceer helder over het wie, wat, waar, wanneer, hoe en waarom van afspraken en activiteiten, inclusief tijdige aankondiging van wijzigingen hierin;
  • Accepteer hem/haar met alle unieke eigenschappen;
  • Probeer de oorzaak van gedrag te achterhalen, zonder het te veroordelen;
  • Bedenk dat er vrijwel altijd sprake is van onmacht, geen onwil;
  • Bied maatwerk in de ondersteuning, passend bij de persoon, diens ontwikkeling en de situatie;
  • Wees open en respectvol en je zult samen de mooiste momenten beleven.”

De Balansmeter kan je hier downloaden. Wil je er meer over weten? En andere handige tips? Meld je aan voor een van onze trainingen, voor een heldere uitleg, antwoord op je vragen en praktische handvatten. Bekijk de informatie, of meld je aan voor bijvoorbeeld onze Basistraining of het Autisme Belevingscircuit in Leeuwarden, De Bilt, Zwolle, Eindhoven, Amsterdam.

Posted in:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *